ВЫКАНАЎЧЫ КАМІТЭТ
У Беларусі плануюць распрацаваць 22 стандарты па рабатызацыі і 5 для штучнага інтэлекту. Аб гэтым расказаў першы намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Аляксандр Бурак на прэс-канферэнцыі, прымеркаванай да Дня стандартызацыі і Сусветнага дня стандартызацыі, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
Аляксандр Бурак адзначыў, што 2026 год прадаўжае пачатую ў 2021-м тэму "Агульнае бачанне для лепшага свету. Стандарты для дасягнення Мэт устойлівага развіцця". Пры гэтым асабліва адзначаецца роля стандартаў у дасягненні Мэты ўстойлівага развіцця (МУР) 7 "Недарагая і чыстая энергія".
"У такіх стратэгічных дакументах, як праграма дзейнасці ўрада, праграма сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на 2026-2030 гады, стандартам адведзена ключавая роля ў падтрымцы развіцця прамысловасці, асваення новых вытворчасцей", - нагадаў ён.
Па выніках рэалізацыі праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на 2026-2030 гады ўзровень гарманізацыі стандартаў, якія прымяняюцца ў высокатэхналагічных галінах і вытворчасцях, з міжнароднымі стандартамі павінен скласці не менш як 85%. "Для выканання задач па інавацыйным развіцці прамысловасці ў стандартызацыі зроблены ўпор на распрацоўку апераджальных стандартаў у высокатэхналагічных галінах. Дзяржстандартам сумесна з галіновымі рэгулятарамі і практыкамі, Нацыянальнай акадэміяй навук распрацавана і рэалізуецца праграма апераджальнай стандартызацыі ў прыярытэтных сферах нацыянальнай эканомікі да 2029 года. Прынятая ў канцы 2025 года праграма ўжо двойчы дапаўнялася. Колькасць стандартаў за гэты час павялічылася са 126 да 153 і ўключае такія сегменты, як лічбавыя тэхналогіі і штучны інтэлект, інавацыйныя тэхналогіі ў прамысловасці і аграпрамысловым комплексе, біялагічныя, хімічныя тэхналогіі, навуковае і навукова-тэхнічнае забеспячэнне бяспекі чалавека, грамадства і дзяржавы", - дадаў першы намеснік старшыні.
Апярэджанне адносіцца як да прадукцыі ў цэлым, так і да найбольш важных параметраў і паказчыкаў яе якасці, метадаў і сродкаў вытворчасці, выпрабаванняў і кантролю. Апераджальныя стандарты будуць грунтавацца ў тым ліку на ўжо асвоеных у іншых галінах або краінах узорах, распрацоўвацца на аснове перадавых міжнародных практык. Па выніках рэалізацыі праграмы плануецца значнае зніжэнне сярэдняга ўзросту дзеючых стандартаў, а таксама павелічэнне ўзроўню іх гарманізацыі з міжнароднымі стандартамі.
Аляксандр Бурак адзначыў, што ў 2026 годзе выконваецца больш як 40% тэм, прадугледжаных гэтай праграмай. 11 стандартаў у галіне штучнага інтэлекту, аптычных і лазерных тэхналогій, робатаў, прамысловых пагрузчыкаў, велічынь і адзінак, абсталявання ў металургіі ўжо зацверджаны.
Адна з першарадных стратэгічных задач, выкананню якой садзейнічае апераджальная стандартызацыя, - рэалізацыя сістэмнага падыходу па асваенні рабатызацыі ў краіне праз распрацоўку стандартаў на праектаванне, патрабаванні бяспекі, метады тэсціравання робатаў, робататэхнічных сістэм і інш. "Усяго плануецца распрацаваць 22 дзяржаўныя стандарты ў гэтай галіне, у тым ліку на аснове міжнародных патрабаванняў і нацыянальных стандартаў Кітайскай Народнай Рэспублікі. Ужо распрацаваны і зацверджаны тры стандарты, якія ўстанаўліваюць базавыя патрабаванні", - звярнуў увагу ён.
Акрамя таго, у адпаведнасці з планам дзяржаўнай стандартызацыі на 2026 год ідзе распрацоўка 5 дзяржаўных стандартаў у галіне штучнага інтэлекту. Усяго праграмай апераджальнай стандартызацыі ў прыярытэтных сферах нацыянальнай эканомікі прадугледжана распрацоўка 9 стандартаў на тэхналогіі ШІ.
З пачатку года Дзяржстандарт зацвердзіў і ўвёў у дзеянне 399 стандартаў, у 76 унесены змяненні, адменены 353 стандарты, патрабаванні якіх перасталі быць актуальнымі. Ажыццёўлена праверка навукова-тэхнічнага ўзроўню 127 стандартаў.
Традыцыйна да Дня стандартызацыі і Сусветнага дня стандартызацыі арганізацыі Дзяржстандарту праводзяць мерапрыемствы рознага фармату. "Такія мерапрыемствы пройдуць і ў гэтым годзе. Мэтавай аўдыторыяй стануць як прамысловыя прадпрыемствы, так і арганізацыі малога і сярэдняга бізнесу, студэнты і школьнікі, грамадзяне нашай краіны. Адно з ключавых - навукова-практычная канферэнцыя, якая пройдзе 16 кастрычніка па ініцыятыве Дзяржстандарту і БелДІСС. Яе тэма - "Агульнае бачанне для лепшага свету. Стандарты для дасягнення Мэт устойлівага развіцця". На канферэнцыі абмяркуюць пытанні стратэгічнага развіцця дзяржаўнай і міждзяржаўнай стандартызацыі, інавацыйныя падыходы ў працэсах распрацоўкі і прыняцця стандартаў, вопыт іх прымянення ў розных галінах эканомікі", - падзяліўся планамі Аляксандр Бурак.
Па традыцыі адбудзецца цырымонія ўзнагароджання пераможцаў конкурсу "Лепшы спецыяліст па стандартызацыі". Ён праводзіўся пяты раз. У сакратарыят конкурснай камісіі паступілі заяўкі 38 спецыялістаў з 33 арганізацый рэспублікі па 10 намінацыях.